KOŚCIOŁY STACYJNE 2017

  • -

KOŚCIOŁY STACYJNE 2017

W liście pasterskim na Wielki Post abp Marek Jędraszewski zaprasza wszystkich wiernych Archidiecezji krakowskiej, szczególnie mieszkańców Krakowa, do codziennego pielgrzymowania do kościołów stacyjnych. Niniejszym przesyłam kilka słów wyjaśnienia oraz wykaz kościołów i celebransów.

Tradycja Liturgii stacyjnej zrodziła się w Rzymie – zasadniczo z dwóch źródeł. Pierwszym był prosty – choć pewnie rzadko uświadamiany sobie przez nas fakt – że przez kilka pierwszych wieków biskup Rzymu nie miał „swojego” kościoła. Katedra biskupa Rzymu (wraz z baptysterium i pałacem papieskim) została wybudowana z fundacji cesarza Konstantyna Wielkiego dopiero po roku 313. Wcześniej papież nawiedzał – dla sprawowania Eucharystii – kolejne kościoły domowe, z czasem przekształcone w tzw. tituli. Na początku V w. było ich w Rzymie 25. Oczywiście, przybycie biskupa dla przewodniczenia Eucharystii w danej lokalnej społeczności nadawało jej szczególnie uroczysty charakter. Drugie „źródło” świątyń stacyjnych stanowiły kościoły związane z kultem świętych – szczególnie męczenników.

Liturgiczne „wędrowanie” papieża po rzymskich kościołach nie ograniczało się wcale jedynie do okresu Wielkiego Postu – wystarczy przejrzeć pod tym względem jedną z najważniejszych wczesnośredniowiecznych kolekcji kazań pozostawionych przez św. Grzegorza Wielkiego. Ostatecznie, to jednak tradycja wielkopostnych kościołów stacyjnych okazała się najlepiej przemyślana i najtrwalsza. Kultywowano ją w Rzymie aż do okresu awiniońskiego czyli do początków XIV wieku – w miejscach i formie wypracowanej za czasu wspomnianego już papieża Grzegorza – nie bez powodu nazywanego „ojcem średniowiecznego duszpasterstwa”.

Wielkopostną Liturgię stacyjną przywrócono w Rzymie (wpierw ad experimentum) w roku 1979 – także jako propozycję do naśladowania w innych, odpowiednio dużych stolicach biskupich (w Polsce zainaugurowano ją dotychczas w Łodzi i Warszawie; w tym roku dołączają Poznań i Kraków). Liturgia stacyjna może mieć różną formę – może nią być wyłącznie Eucharystia; może zostać ona poprzedzona procesją o charakterze pokutnym (połączoną ze śpiewem np. Psalmu 50 lub Litanii do Wszystkich Świętych); może też przyjąć formę Nieszporów albo Liturgii Słowa Bożego, w szczególności wspólnotowej Celebracji Sakramentu Pokuty i Pojednania (z indywidualną spowiedzią).

Duchowość całej Liturgii stacyjnej koncentruje się – tak w Rzymie, jak i w każdym innym mieście – wokół trzech zasadniczych elementów. Pierwszym jest wymiar pokutny – zrodzone ze słuchania Słowa: modlitwa, post i praktyka miłosierdzia. Drugim jest ukazanie miasta jako „przestrzeni świętej” – i to nierzadko od dawna, a wiec kodującej w sobie wielowiekowe, bogate dziedzictwo (niekoniecznie powszechnie znane). Trzeci element stanowi wymiar jedności całego partykularnego Kościoła wokół swojego biskupa. O aktualności każdego (!) z tych elementów nie trzeba chyba nikogo przekonywać…

Jako świątynie stacyjne zostały wybrane w Krakowie kościoły zarówno o dawnej metryce (przede wszystkim wawelska katedra, ale także Św. Krzyż, św. Katarzyna czy Najświętszego Salwatora), jak i kościoły nowsze – posiadające istotne znaczenie na pastoralnej mapie dzisiejszego Krakowa. „Sieć stacyjna” pokrywa całe miasto – wszystkie jego dzielnice. Żaden z kościołów nie jest „przypadkowy” – o tym, że w konkretnym dniu Liturgia odbywa się właśnie w nim zadecydowały różne powody: albo analogia do rzymskiego pierwowzoru (np. Kościół Mariacki jako odpowiednik Bazyliki Santa Maria Maggiore), albo związek z czytaniami liturgicznymi (Bazylika Bożego Miłosierdzia z racji na Ewangelię o Sądzie z uczynków miłosierdzia – Mt 25), albo względy topograficzne (kościół św. Anny w nawiązaniu do Ewangelii o uzdrowieniu przy sadzawce Betesda) – pełne objaśnienie zawiera załączona tabela.

Liturgie będą miały z reguły postać Mszy św., jeśli to możliwe o godz. 19.30 (wspólna godzina ułatwi wiernym pielgrzymowanie do kolejnych miejsc). Za każdym razem będzie im przewodniczył biskup (on też głosi homilię). Składka zebrana podczas Eucharystii ma być przeznaczona na konkretne dzieła charytatywne w Parafii.

bp Grzegorz Ryś

Kraków, 24 lutego 2017 r.


KOŚCIOŁY STACYJNE

Popielec

  kościół w Rzymie czytania w Krakowie celebrans
  śr. św. Sabiny Mt 6, 1-6. 16-18 Katedra 1 III abp Marek
  cz. św. Jerzego Łk 9, 22-25: zapowiedź męki Św. Krzyż 2 III bp Tadeusz
  pt. św. Jana i Pawła Mt 9, 14-15: sprawa postów Karmel Wesoła 3 III bp Grzegorz
  sb. św. Augustyna Uroczystość św. Kazimierza Reformaci 4 III bp Jan Z.

I Tydzień

  pn. Piotr in vinc. Mt 25, 31-46: sąd z uczynków miłosierdzia Łagiewniki 6 III bp Jan Z.
  wt. św. Anastazji Mt 6, 7-15: Ojcze nasz św. Józefa Kalinowe 7 III bp Grzegorz
  śr. SMMagiore Łk 11, 29-32: znak Jonasza Mariacki 8 III bp Grzegorz
  cz. św. Wawrzyńca Mt 7, 7-12: wytrwałość w modlitwie św. Katarzyny św. Rita 9 III bp Damian
  pt. śś. Apostołów Mt 5, 20-26: piąte przykazanie śś. Piotra i Pawła 10 III bp Tadeusz
  sb. św. Piotra na Wat. Mt 5, 43-48: miłość nieprzyjaciół św. Szczepana 11 III bp Damian
             

II Tydzień

  pn. św. Klemensa Dn 9, 4b-10: wyznanie grzechów, pokuta Skałka 13 III bp Tadeusz
  wt. św. Balbiny Mt 23, 1-12: przeciw faryzeuszom Dominikanie 14 III bp Grzegorz
  śr. św. Cecylii Mt 20, 17-28: zapowiedź męki, przełożeństwo=służba św. Maksymiliana Mistrz. 15 III bp Damian
  cz. MB in Zatyb. Łk 16, 19-31: bogacz i Łazarz św. Barbary: Skarga, Bractwo miłosierdzia 16 III bp Jan Z.
  pt. św. Witalisa Mt 21, 33nn: dzierżawcy winnicy Arka Pana 17 III abp Marek
  sb. śś. Marcelina i Piotra Łk 15: Syn marnotrawny św. Augustyn w Najśw. Salwatorze 18 III bp Tadeusz
                       

III Tydzień

  pn. św. Marka Uroczystość św.  Józefa Bernardynki 20 III abp Marek
  wt. św. Pudencjany Mt 18, 21-35: nielitościwy dłużnik św. br. Alberta(Dyw.303) 21 III bp Damian
  śr. św. Sykstusa Mt 5, 17-19: Jezus a Prawo Mogiła: krzyż, Caritas sine modo = „pełne” Prawo 22 III bp Jan Z.
  cz. śś. Kosmy i Damiana Łk 11, 14-23: mocarz i Mocniejszy Centrum JP2 (mozaika gł) 23 III Kardynał
  pt. św. Wawrzyńca inauguracja 24 h dla Pana Miasteczko 24 III abp Marek
  sb. św. Zuzanny Zwiastowanie NMP: zamknięcie 24 h dla Pana Franciszkanie 25 III bp Grzegorz
                 

IV Tydzień

  pn. Qutr. Coronati J 4, 43-54: drugi znak w Kanie św. Mikołaja – hospicjum Chrzanowska 27 III bp Damian
  wt. św. Wawrzyńca J 5, 1-16: Betesda św. Anny 28 III bp Jan Sz.
  śr. św. Pawła za mur. J 5, 17-30: debata po Nawrócenia św. Pawła 29 III bp Jan Sz.
  cz. św. Marcina J 5, 31-47: c.d. z przywołanie Jana Chrz. św. Jana Chrzciciela 30 III bp Jan Z.
  pt. św. Euzebiusza J 7: Jezus na Święcie Namiotów Piaski Nowe 31 III bp Grzegorz
  sb. św. Mikołaja in carc. J 7, 40-53 MB Pocieszenia (Bulwarowa) 1 IV bp Jan Sz.
                 

V Tydzień

  pn. św. Chryzogona J 8, 1-11: cudzołożnica Św. Marka 3 IV bp Jan Sz.
  wt. MB in Via Lata Lb 21, 4-9: węże na pustyni; J 8, 21-30 Krowodrza (św. Jadwiga i krzyż) 4 IV bp Grzegorz
  śr. św. Marcelego Dn 3: młodzi w piecu; J 8, 31-42 św. Stanisława Kostki salezjanie Dachau 5 IV bp Jan Sz.
  cz. św. Apolinarego Rdz 17, 3-9: przymierze z Abramem; J 8, 51-59 Św. Józefa Podgórze 6 IV abp Marek
  pt. św. Stefana święto u Albertynek J 10, 31-42 Ecce homo 7 IV bp Jan Z.
  sb. św. Jana J 11, 45-57 wyrok śmierci po wskrzeszeniu Łazarza Św. Floriana 8 IV Kardynał